Gastronomia

Japoniako gastronomia herrialde honetako kulturaren beste isla bat da. Herrialde honetan janaria gozatzen dutenek plater berean zapore konbinazio ezohiko eta oso askotarikoen benetako paradisuaz gozatuko dute, baita menu berean plater ezberdinez ere.

Badaude janariak prestatzea eta aurkeztea behartzen duten arau batzuk, aukeraketaren eta otorduaren arabera gehiago edo gutxiago zorrotzak izan ohi dira.

Oro har, plater bat prestatzerakoan beti bilatzen dena osagai guztien konbinaketa eta aurkezpena da.

Eremu informalagoetan, ohikoa litzateke zopa eta arroza jatea arrain, itsaski edo haragi batzuekin batera. Batez ere eskoletarako edo lanerako erabiltzen diren kutxa batzuetan eramateko otorduak prestatzen ditugunean ohikoa da konpartimentu ezberdinetan banatutako janari mota ezberdinen zati txikiak sartzea. Estetikak beti betetzen du paper garrantzitsua, konbinaketa horren parte baita.

Eremu formalagoei buruz hitz egiten dugunean, plateren aurkezpena, janari aukeraketa eta horien sukaldaritza behartzen duten arauak zorrotzagoak dira.

Mota honetako ekitaldietan aplikatzen den arau ezagun eta bitxienetako bat 5 kolore (berdea, horia, gorria, zuria eta beltza) 5 zapore (gozoa, gazia, garratza, azidoa eta pikantea) eta 5 sukaldaritza (gordinik, egosita, lurrunetan, planntxan/parrilan eta frijituta) erabiltzea da.

Edonola ere, ohikoa dena da plater bakoitzaren atzean esfortzu handia egotea, dena garaiz eta egindakoari dedikazioz prestatzen delako.

Hona hemen Japoniako sukaldaritzako plater rezagunenen zerrenda:


Sushi 寿司: Japoniako janaririk ezagunena da. Arrain edo itsaski gordinak edo erdi egosita eta beste osagai batzuekin, hala nola barazkiak eta arrautzak egiten da baina oinarria arroza da. Sushi mota desberdinak daude, adibidez makisushi izenekoak algetan bilduta daudenean. Sushia soja saltsarekin, wasabiarekin eta jengibre eskaintzen da Onigiri izeneko arroz triangeluak algaz bilduta eta gauza ezberdinez beteak daudenean.


Tofu 豆腐: Tofu soja-esnez prestatutako janaria da, gazta freskoaren ezaugarriak dituena. Tofua prestatzeko eta eskaintzeko hainbat modu daude, plater beroetan edo hotzetan. Plater ospetsuenetako batzuk agedofu eta mabudofu dira, azken hau jatorriz Txinakoa den arren, oso ezaguna egin da Japonian.

Tsukemono 漬物: Ozpinetako hainbat barazki, osagarri gisa edo mokadu gisa jaten direnak.


Edamame 枝豆: Japoniar tabernetan hamaiketako moduan jaten dena, gatzarekin egositako lekak osatutako platera.


Alga 海草: Japoniako sukaldaritzan erabili ohi diren alga mota desberdinak daude, hala nola Wakame, Hijiki edo Nori.


Onigiri お握り: hainbat osagaiz nahastu edo bete daitekeen arroz bola bat da eta askotan Nori algaz bilduta dago.


Tenpera 天ぷら: barazki frijituak eta itsaskiaren konbinazioa arrautzean dute.

Japoniako curry カレーライス: Japoniako estiloko kurria, oso ezaguna Japonian.

Karaage から揚げ: Oilasko frijitua soja eta jengibrean marinatua.

Tonkatsu 豚カツ: Txerri xerra zatitan moztuta, txuletekin jateko, normalean aza edo beste barazkiekin lagunduta.

Katsudon かつ丼: Tonkatsu bezala, katsudon txerri xerra da, baina arrozaren gainean zerbitzatzen da arrautza nahasia eta gainean espeziak dituela.

Okonomiyaki お好み焼き: Irinarekin nahastutako osagai desberdinak dituen tortilla mota da.

Yakisoba 焼きそば: Gari irin fideoak dira barazkiekin eta, kasu batzuetan, txerriarekin.

Yakitori 焼き鳥: Oilasko pintxoak plantxan saltsarekin. Herrialde osoko kaleko postuetan saltzen dira.

Gyoza 餃子: Barazki, haragia edo ganbak bezalako osagai ezberdinez beteta daude.

Takoyaki たこ焼: Olagarro zati batekin betetako irin-bola frijituez osatuta daude. Okonomiyakirekin batera, Kansaiko janari tipikoetako bat da.

Nabe 鍋: Nabe japonieraz lapikoa esan nahi du eta ontzi horretan egositako janari motari egiten dio erreferentzia. Mota desberdinak daude saldarako erabiltzen diren osagaien eta saltsen arabera.

Sukiyaki すき焼き: Nabe estiloaren antzekoa da baina lapikoko osagai nagusia arrautza gordinik da.

Shabu-shabu シャブシャブ: Sukiyaki baino zapore gozo gutxiagoko nabe estiloa eta arrautza gordinik erabili gabe da.

Miso zopa 味噌汁: Japoniako ia otordu guztietan erabiltzen da, bere izenak dioen moduan, arrain saldan disolbatutako sojaz prestatutako pastaz osatuta dago. Beste osagai arrunt batzuk tofu eta wakame alga dira.

Oden おでん: Zapore eta osagai bereizgarriak dituen beste eltze mota bat.

Soba そば: Gari fideo meheak hotzean eskaintzen dira saltsarekin edo zoparekin.

Okinawa soba 沖縄そば: Ryukyu islako fideo-zopa zatiekin zerbitzatua.

Ramen ラーメン: Txinan jatorria duten fideoak, zopa beroan zerbitzatzen direnak.

Somen 素麺: Orokorrean hotza eskaintzen da saltsa batekin murgiltzeko.

Udon うどん: Fideo lodiak dira.

Dorayaki どら焼き: Azuki pasta gozoz edo babarrun gorriz betetako bi bizkotxo zatiz osatutako postrea da.

Mochi 餅: Arroz gozo-oreaz egindako postrea da. Aukera ezberdin asko daude; gozokiz beteta, izozkiz…

Matcha 抹茶: Japoniako te berdea.

Sakea 酒: Japonia mendebaldeko likore tipikoari erreferentzia egiten dion arren, Japonian edozein edari alkoholdun motari egiten dio erreferentzia.


Shōchū 焼酎: Sakearen antzeko edari alkoholduna baina alkohol-eduki handiagoa duena.

Umeshu 梅酒: Aran likorea da.

Awamori 泡盛: Okinawa eskualdeko sake tipikoa da.